रौतहट २२ मंसिर
रौतहटको फतुवा विजयरपुर–११, हिमालिवासमा नेपालकै पहिलो आधुनिक जैविक डिएपि तथा हाइब्रिड मल उत्पादन गर्ने उद्योग निर्माण कार्य सुरु भएको छ । एम.आर. फर्टिलाइजर्स प्रा.लि.द्वारा स्थापित हुन लागेको सो उद्योगको शिलान्यास नार्कका कृषि विशेषज्ञ डा. सुशीलराज सुवेदीले विशेष समारोह बीच गरेका हुन् । उद्योगका सञ्चालक तथा मेयर–प्रत्यासी अजय तिमल्सिनाका अनुसार उद्योगले जैविक डिएपि, हाइब्रिड मल, एनपिके, पोटास, जिन्क र जैविक विषादीसम्म उत्पादन गर्नेछ । उनले आउँदो कृषि सिजनलाई लक्षित गरेर निर्माण तीव्र गतिमा भइरहेको र यस्तो प्रकृतिको उद्योग नेपालमै पहिलो हुने दाबी गरेका छन् । करीब १६ करोड रुपैयाँको लगानीमा निर्माण भइरहेको यस उद्योगबाट विशेषगरी तराई क्षेत्रमा वर्षौंदेखि देखिएको मल अभावको समस्यालाई समाधान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । तस्करीबाट भित्रिने महंगा रासायनिक मलको विकल्प तयार गर्दै देशलाई मल उत्पादनमा आत्मनिर्भर बनाउने उद्योगको लक्ष्य छ । उद्योगमा आवश्यक सामग्रीमध्ये ६ प्रकारका कच्चा पदार्थ नेपालमै संकलन गरिनेछ जबकि २ प्रकारका कच्चा पदार्थ भारत वा अन्य मुलुकबाट आयात गरिने बताइएको छ । एम.आर. फर्टिलाइजर्सले करिब २५ गाउँबाट दैनिक ५ हजार लिटर मानव पिसाब संकलन गर्नेछ, जसलाई जैविक मल उत्पादनमा उपयोग गरिनेछ । यो मोडेल ग्रामीण फोहोर व्यवस्थापन र जैविक मल उत्पादनका लागि नवीन र प्रभावकारी कदमका रूपमा हेरिएको छ । उद्योग सञ्चालनमा आएपछि १५० जनाभन्दा बढीले प्रत्यक्ष रोजगारी पाउनेछन् । वातावरणमैत्री उत्पादन मोडेलले दीगो कृषि प्रणाली निर्माणमा योगदान गर्ने दाबी गरिएको छ । विगत वर्षहरूमा मल अभाव र भारत निर्भरता कारण किसान समस्यामा परेका बेला रौतहटमा सुरु भएको यो उद्योग दीर्घकालीन राहत बन्न सक्ने कृषि विज्ञाहरूको मूल्यांकन छ । तर, कच्चा पदार्थ आपूर्ति, गुणस्तर व्यवस्थापन र सरकारी नियमनजस्ता चुनौतीहरू प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्ने सुझाव विशेषज्ञहरूले दिएका छन् ।
रौतहटमा नेपालकै पहिलो आधुनिक जैविक डिएपी तथा हाइब्रिड मल उद्योग निर्माण सुरु
