रौतहट १६ चैत्र
रौतहटको चन्द्रपुर–३ गैडाटारमा धार्मिक पर्यटन प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले प्रस्ताव गरिएको नेपालकै दोस्रो ठूलो बौद्ध स्तुपा निर्माण कार्य अलपत्र परेको छ । करिब १ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको उक्त महत्वाकांक्षी योजना अहिले विशाल खाल्टो र अधुरो संरचनामा सीमित हुँदा स्थानीयवासीमा तीव्र असन्तुष्टि देखिएको छ । तेम्बा दार्जिलिङ धार्मिक वन क्षेत्रको २.३३ हेक्टर जमिनमा स्तुपा निर्माण गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो । बारा जिल्लाको जितपुर–सिमरा उपमहानगरपालिका–१ पथलैयास्थित मागी गुम्बा समितिले करिब ५ अर्ब रुपैयाँ संकलन गर्ने लक्ष्यसहित अभियान सञ्चालन गरेको दाबी गरिए पनि, हालसम्मको अवस्था हेर्दा परियोजना प्रभावकारी रूपमा अघि बढ्न सकेको छैन । २०७२ माघ १० गते तत्कालीन सांसद देवप्रसाद तिमल्सिनाले शिलान्यास गरेको यो आयोजना सुरुमा निकै महत्वाकांक्षी रूपमा प्रस्तुत गरिएको थियो। संघीय सरकारले ५० लाख रुपैयाँ सहयोग गरिसकेको र चन्द्रपुर नगरपालिकाले डिपिआर तयार गर्न करिब ४० लाख रुपैयाँ खर्च गरेको बताइएको छ । साथै, वडा नं. ३ कार्यालयले करिब साढे ६ लाख रुपैयाँ लागतमा कम्पाउण्ड वाल निर्माण गरेको छ ।
तर, यति ठूलो लगानी र घोषणापछि पनि हालसम्म स्तुपा निर्माणको कुनै ठोस संरचना देखिएको छैन । निर्माणको नाममा खनिएको विशाल खाल्टोले गाउँको स्वरूप नै बिगारेको स्थानीयवासीको गुनासो छ । स्थानीयका अनुसार, परियोजनाका संस्थापक अध्यक्ष जोगलाल बलसँग यस विषयमा पटक–पटक सम्पर्क गर्दा उनी पन्छिने तथा स्पष्ट जवाफ दिन नचाहने गरेको आरोप लगाइएको छ । स्तुपाको नाममा चन्दा संकलन गर्ने कार्य मात्र भइरहेको र वास्तविक निर्माण कार्य अघि नबढेको भन्दै स्थानीयले आक्रोश व्यक्त गरेका छन् । हाल स्थानीय बासिन्दाहरूले उक्त खाल्टो तत्काल पुर्न र परियोजनाको स्पष्ट खाका सार्वजनिक गर्न माग गर्दै पटक–पटक ताकेता गरिरहेका छन्। तर, सम्बन्धित पक्षबाट कुनै ठोस पहल नभएपछि स्थानीयवासी कडा आन्दोलनमा उत्रिने तयारीमा छन् । स्थानीय अगुवाहरूले संस्थापक अध्यक्ष जोगलाल बललाई तत्काल उपस्थित गराई समस्या समाधान गर्न आग्रह गरेका छन् । अन्यथा, सम्भावित जोखिमको जिम्मेवारी सम्बन्धित पक्षले लिनुपर्ने चेतावनी समेत दिएका छन् । धार्मिक पर्यटनको ठूलो सम्भावना बोकेको यो परियोजना समयमै पूरा हुन नसक्दा न केवल स्थानीय विकास प्रभावित भएको छ, तर सार्वजनिक स्रोतको पारदर्शिता र जवाफदेहिता माथि समेत गम्भीर प्रश्न उठेको छ ।
गैडाटारमा बौद्ध स्तुपा निर्माण अलपत्र : १ अर्ब १५ करोडको योजना खाल्टोमै सीमित, स्थानीय आक्रोश बढ्दो
